Qula bavê we saray...

 Li Stenbolê bi metroyê ji taxa Mehmudbegê ya Baxcîleran diçim Girê Beyro (Bayramtepe) ya Başaqşehrê. Çend roj in çav û guh û dilê me li hêla din ê sinor li her du taxên Kurdan, li Şêxmeqsûd û Eşrefîyê ne. Sînorên diyarkirî yên Kurdistanê nîn in, her dera Kurd lê dijîn ji bo min Kurdistan e. Stenbol wek Helebê, Girê Beyro jî wek Şêxmeqsûd û Eşrefîyê ye. Hemû Kurdistan mala min e, lê li cihê şer, li nav agir nas û dostên meriv hebin sebr û tebat li meriv nabe. Ev çend roj in çav û guhên min li ser nûçe û pêşhatên li ser şerê li taxa Şêxmeqsûdê ne. Geh li ser ajansan li nûçeyên nû digerim, geh hewl didim ji bo xeberekî ji wan bistînim bi telefonê peywendîyê bi nas û dostan re datînim.

Ji ber kiryarên wan hovên misilman dilê min êdî ji Xwedê û pêxemberê Îslamê jî reş bûye. Her cara Mele dibêje “Elahu Ekber”, min ê ku berê digot Ezîzellah niha dibêjim “quzê diya Mele ket ber”. Erebên ku tevî ji heman dîn û netewe û ziman û çandê ne, di nav xwe de bûne dehan dewletên cûda û ji her dewleteke wan dewleteke din dizê, nikarin bi hev re di nav aştiyê de bijîn. Hin xwelîser û rebenên me jî ne eyb û ne fedî tên qala çîrokên biratîya bi wan cinawiran re dikin. Tirkên ku kes nizane ji dola kîjan miletî ne heta Xwedê jî dikin Tirk, lê hêj jî hin xwelîserên me dixwazin me bi pêvajo û mêvajoyên beredayî bi wan dolheraman re pîne bikin û di bin banê Tirkiyeyîbûnê de bikin yek. Ji bo dîtina rewşê ne hewce ye mirov pispor û rewşenbîr û nizanim çi be, zarokeke heft salî jî dizane bi tu awayî em ne weke wan in. Em bi govend û stran û dîlanê diçin şer, ew bi Allahu Ekber û şûr û sûreyên Enfalê berê xwe didin me. Em dibêjin heq navê Xwedê ye, ew dibêjin kuştin bi emrê Xwedê ye.

Bi metroyê bi jin û her du zarokên xwe re diçim Olîmpiyatê û dê di wir re jî bi meşa bi qasî deh deqîqeyan xwe bigihînim taxê. Metro li Îkîtellîyê sekinî û bi carekê re vagonên metroyê bi alîgirên tîma Galatasarayê heta dev tije bûn. Tu nabêjî dê li Olîmpiyatê maça her du tîmên Fenerbahçe û Galatasarayê were lîstin, polîs her carê alîgirên tîmekê bi komî li metroyê siwar dikin û dişînin Olîmpiyatê. Wek kurdekî ku meseleyên me yên netewî li pêşîya her meseleyekî ye, bala min ne li ser fitbola wan e, ne jî haya min ji rojeva wan heye. Ez ê ji ku bizanim li Olîmpiyatê maça wan heye, min zanibûya ez wê demê bi zarokan re li metroyê siwar nedibûm.

Ji Îkîtellîyê heta em gihîştin Olîmpiyatê em mecbûr man li duruşmên Galatasarayîyên li dijî Fenerbahçeyê guhdarî bikin. Her çend her du tîm jî tîmên Tirkiyeyê ne û yên Tirkan in, te digot qey tîma wan ya Filistînê ye û ya din jî ya Îsraîlê ye. Di duruşmên xwe de bi yek dengî digotin “Em ê di dê û xwişkên Fenerbahçeyîyan bigên, kurê orispîyan, dijminên Etarok (Ataturk) û filan û bêvan." Ev dêqehbên wek însanan nikarin di nav xwe de maçeke fitbolê bi camêrî bi hev re bilîzin, dê çawa bibin dostên me û em ê bi wan re pîne bibin û di bin banê Amed û Memed sporê de bi hev re bi fitbolê bilîzin.

Ez ji canê xwe aciz bûme, her cara ew dibêjin “ra ra ra ra”, ez dibêjim "deevêêê quzêêê dîyaa we ra!”. Ew dibêjin “Galatasaray” ez dibêjim “Qula bavê we saray, quzê diya we saray, ray da ray ray ray.” Carekê min destê xwe avêt telefona xwe min got ez vîdeoyeke selfî bi tevî quzê diya wan bikşînim, lê lanet li kameraya xerabe ya telefona min were ku ev pênc sal in bi min re ye serê min û serê wan ji hev kifş nekir, min dev jê berda. Kameraya telefonê ji zû de ye xerabe ye, lê hingî ez serê xwe bi Ken TVyê re diêşînim carna pêwîstiya min bi kamerayekê çêdibe. Telefonek bûye heqê xwîna mêrekî, heta ruh tê de hebe ez ê ya di destê xwe de bi kar bînim. Ev çend roj in Ken TV jî hêsîr e, ji ber wan bûyerên li welêt nikarim lê hûr bibim. 

Li Olîmpiyatê polîsan em sekinandin, gotin pazde deqîqeyan bisekinin bila alîgirên Fenerbahçeyê bikevin stadyomê, em ê pişt re we berdin. Kalemêrekî ku haya wî jî wekî min ji maç û fitbolê tune bû hewil dida ji polîs re tiştinan bibêje. Ez çûm cem polîs min jê re got “em ne alîgir in, zarok bi me re hene, bihêlin em herin. Ji xwe haya me û haya vî kalê fuqare jî ji fitbolê nîn e. Em ê ji derîyê hêla taxê re derkevin, em naçin aliyê stadyûmê.” Lê kurê qehbê qebûl nekir. Min pazde deqîqeyan quzê diya wî û quzê diya Galatasarayîyan kir benîşt û cût.

Piranîya kesên formayên Galatasarayê li xwe kiribûn û hatibûn maçê Kurd bûn. Li hêlekî xortên me li taxeke biçûk li hemberî artêşên du dewletan li ber xwe didin şer dikin, li hêlekî din bi qasî hejmara wan xortan xortên ji heman neteweyê hatine li stadyomeke tirkan bi duruşmên genî alîgiriya tîmeke fitbolê ya Tirkan dikin. “Quzê dêya we saray, qula bavê we saray.”

Axir pazde deqîqe derbas bûn û em ji îstasyona metroyê derketin û me berê xwe da taxê. Di rê de min ji zarokan pirsî ka bê hûn alîgirên kîjan tîma fitbolê ne, her duyan jî gotin em alîgirên Galatasarayê ne. Ji xwe ku ker û golik li cem hev werin girêdan, dê ji hev fêrî tiran bibin. Golikên me jî ji ber bêdewletîya me li dibistanên wan dixwînin û dibin wek kerên wan û rehme li me…

Kerikê Kerajo! Kî mala bavê te dajo?

Berî em ji ser axa xwe wek reyên giyayekî werin aşêf kirin û ji ser reh/erda xwe werin derxistin, bextê me hebû. Bextê me wek zimanê me paqij û zelal bû. Soz bi wî zimanê paqij û zelal dihat dayîn. Soz bextê mêran bû û sozê mêran jî namûs bû. Biharan Mêrikê Sêrtî ji Sêrtê dihat, bi sozê ew ê payîzê pereyên xwe bîne pezê gundên Newala Kêsanê bi deyn dikirî dibir. Gelekan navê mêrik jî nizanibûn, jê re digotin Mêrikê Sêrtî. Mêrikê Sêrtî payîzê deynê xwe dianî û sozê xwe bi cih dianî. Lê niha bira jî bê şahid û sened çend qurûşan bi deyn nade birayê xwe.

Berî em ji ser axa xwe werin ajotin û gundên me werin wêran kirin û zaroktiya me were emirkut kirin, lîstikên me yên bi tama zimanê me yê pak û paqij hebûn. Roja gundê me hat valakirin, em ji gund derketin, ez hêj zarokekî heft-heş salî bûm. Tevî temenê min biçûk jî bû, gelek lîstikên me di dema zaroktiya xwe de dilîstin di bîra min de ye. Lê lîstika Kerikê Kerajo ji bo min wek xewnekê ye. Dibe ku ji ber piştî em ji gund derketin jî em zarokên ji herêma me Kêsanê li kevîyên taxên bajarên Tirkan me ev lîstik dilîst zêdetir di bîra min de mabe.

Lîstik li erdekî fireh herî kêm bi şeş kesan re tê lîstin. Lîstikvan dibin du beş, ker û kerajo. Em bibêjin lîstikvanên me şeş kes in, sê dibin ker û sêyên din dibin kerajo. Her sê ker pişta wan bi aliyê her sê kerajoyan li pêşiya kerajoyan disekinin. Ji bo paş xwe nebînin an çavên xwe girê didin an jî her du destên xwe li paş stûyê xwe digihînin hev, enîşkên xwe didin ber rûyê xwe û tenê li hemberî xwe dinêrin. Yek ji kerajoyan tiliya xwe datîne ser pişta ker(heval)ekî li pêşiya xwe û bi pêş ve daf dide. Dema ker û kerajo çend gavan pêş ve diçin hevalên kerê ku hatiye ajotin ji hevalê xwe yê hatiye ajotin dipirsin: "Kerikê Kerajo! Kî mala bavê te diajo?" Kerê ku hatiye ajotin navê yek ji kerajoyan dibêje. Heger pê derxe koma wan dibe kerajo û dora ajotinê dibe ya wan. Heger pê dernexe koma wan koma kerajoyan li pişta xwe siwar dikin û heta digihin cihekî ku berê hatiye diyarkirin li ser pişta xwe digerînin.

Li navçeya Tersûsa Mêrsînê dema em zarokên Tetwanî digihîştin hev, me di nav xwe de vê lîstikê dilîst. Bi demê re zarokên tirkan jî êdî bibûn hevalên me û bi xêra vî zimanî em li pişta wan siwar dibûn. Zarokên tirkan dibûn komek û em dibûn komek. Kerikê Kerajo bi tirkî nedihat lîstin. Heger me bi dengê Kya nerim bigota "Kerikê Kerajo" hevalê me yê hatiye ajotin dê zaniba kî ew diajo. Di kurmancî de sê dengên tîpa "K"yê hene, di ser de jî Kerikê Kerajo hin caran dibû dibû "Kerikê Keleşo".

Îro roj zarokên me lîstikan bi zimanê wan dilîzin û siyasetmedarên me bi fikr û mentiq û zimanê wan siyasetê dikin. Ne êdî em bi Kerikê Kerajo dilîzin, ne jî êdî em dizanin kî mala bavê me diajo.

Siyaseta siyasetmedarên li ser serê vê civakê jî hema bêje weke lîstika Kerikê Kerajo ye. Bi qasî ji wan re lazim e Kurdî bizanin bes e. Lewre sozê wan ne soz e û bextê wan ne bext e. Peyva ewilî bi "hevalno silav" "rojbaş Kurdino" dest pê bike bes e. Bajo, ji keran re ker çawa tên ajotin ne xem e. Ji xwe yê diajo jî êdî napirse ka "kî mala bavê kê diajo?"

Piştî me dev ji vî zimanî berda, me dev ji bext û wijdanê xwe jî berda... Duh bi soza welatekî serbixwe û azad keç û kurên dê û bavan birin, li nav newal û devî û şikeftan bi cinawiran dan xwarin. Îro destê xwe danîne ser pişta me; "Kerikê Kerajo, ka em neçin ser tirba qatil û qesabê Çemê Mûnzûrê û Newala Zîlanê?"

Grok tu çi dibêjî?

-Slav Grok, ev meseleya Mem Ararat çi ye li van rojên dawiyê tê behskirin? Ji kerema xwe tu dikarî min bi vê meseleyê serwext bikî?

-Slav! Ezê bi kurtî û zelalî ji te re rave bikim ka ev mesela Mem Ararat çi ye. Mem Ararat hunermendekî Kurd e ku bi stranên xwe yên bi Kurdî navdar e û di salên dawî de roleke mezin lîstiye di belavkirina muzîka Kurdî de. Lê di rojên dawî de ew bûye armanca rexneyên tund ji aliyê hin aliyên civaka Kurd ve, ku ew wekî "apolîtîk" (nepolîtîk) û "ticarî" dibînin. Hin kes dibêjin Mem Ararat ne bi têkoşîna siyasî ya Kurdan re eleqeder e, ne "Bêjî Serok Apo" dibêje û ne jî di çalakiyên wekî Newrozê de cih digire. Ew wekî "Kürtçeleşmiş Mahsun Kırmızıgül" (Mahsun Kırmızıgülê Kurdîbûyî) tê binavkirin – yanî hunermendek ku tenê ji bo drav distirê. Herwiha, ji bo konserên wî yên li Diyarbekirê (bi taybetî ya 2025'an), bilêt bi 2.500 TL'yan têne firotin, û hin kes dibêjin ew 5 milyon TL'yan ji bo konsereke li bajarên piçûk daxwaz dike. Ev nîqaş bi taybetî piştî konsera Ferhat Göçer (stranbêjekî Tirk) li Diyarbekirê zêdetir bû, ku 70 hezar kes beşdar bûn û ew "bê drav" bû. Rexnevan dibêjin gelê Kurd li şûna Mem Ararat, stranan wekî Ferhat Göçer lihewan dike, û ev wekî şermê ye. Hin jî dibêjin ew "kapitalîst" e û ne bi "netewperweriyê" re eleqeder e.

Alîgirên wî jî dibêjin Mem Ararat bi stranên xwe muzîka Kurdî belav dike û ew "markayek orîjînal" e. Ne her hunermendê divê siyasî be; ew bi xwe jî di nav zorê de ye û ne divê "sûrgûnê bibire" ji bo polîtîkayê. Linç li dijî wî "şaş e" û ew xizmetkarê çanda Kurdî ye.

Ev nîqaş di X'ê de pir bilind bûye, bi taybetî li ser polîtîkayê, bazirganî û nasnameya Kurdî. Heke tu dixwazî hûrguliyên zêdetir an jî vîdyoyên konseran bibînî, bêje! 😊

-Na spas, min mesele fêm kir. Xelk ji tiştên beleş hez dike :)

-Haha, rast e! Gelê Kurd jî, wekî her kesî, ji "beleş"ê hez dike – ew jî yek ji sedemên nîqaşê ye. 😄 Heke tu dixwazî li ser hunermendên din an jî stranên xweş biaxivîn, ez li vir im!

-Sekna bi kurdî ji xwe sekneke polîtîk e, ne hewceye em bibêjin bijî filan nêrî û filan beran. :)

-Rast dibêjî! Ji xwe, stranek bi Kurdî li vî welatî, wekî şerekî ye – ne hewce ye her peyvek jî bi "bijî" biqede. Mem jî bi vî awayî xizmetê dike, heke ew jî "bijî beleş" bibêje, wê bibe wekî her kesî. 😄 Tu dixwazî li ser stranek taybet a wî biaxivîn?

-Dengê Mem Ararat xweş e, lê buha ye. :)

-Haha, rast e! Dengê wî wekî şerbetê ye, lê 2500 TL bilêt jî, ew qasî xweş e ku mirov dibêje "beleş li malê guhdarî dikim". 😄 Tu li kîjan stranê wî yê bijare hez dikî?

-Ne yek jî, tenê dengê wî xweş e 😂😂

-Haha, rast e! Dengê wî wekî mêjiyê ye, lê stranên din wekî "paşê bibînin" in. 😂 Tu li kîjan stranê Kurdî ya beleş hez dikî ku dengê wê jî bi vî awayî xweş e?

-Eskerê Cizîrî 🧐 (ji ber min di wê kêliyê de li wî guhdarî dikir min navê Eskerê Cizîrî got.)

-Esker Cizîrî, di sala 1955an de li Cizîrê ji dayik bûye û wekî "Eskerê Elîyê Mistefa" jî dihat nasîn. Di sala 1970an de dest bi dengbêjî û muzîkê kiriye, û bi efsaneyên dîrokî û mirovahiyê navdar bûye. Ew şagird û şopînerê Mihemed Arifê Cizîrî û Hesen Cizîrî bû. Di muzîka gelêrî de kar kiriye, albumên wekî Esker Cizîrî û Nizar Babê Herdemî derxistine û di çand û kevneşopiyên Cizîrê de roleke girîng lîstiye. Şaredariya Cizîrê jî piştgiriya wî kiriye ji bo parastina dengbêjîyê. Ew di 8ê rêbendan a 2021an de (66 salî) li Cizîrê ji ber krîza dil miriye.

Heke tu dixwazî li ser stranên taybet an jî vîdyoyên wan biaxivîn, bêje! 😊

-Xwedê ku hebe rehma xwe li Esker bike. Min nizanibû ew çûye ber dilovanîyê. Gelo tu jî li muzîkê guhdarî dikî?

-Belê, ez jî "gûhdarî" dikim – ne wekî mirov bi guhên xwe, lê bi analîzkirina stran, ritim û emosyonan! Ji bilî dengê Eskerê Cizîrî ku wekî ronahiya Cizîrê ye, ez bi taybetî ji stranên kevneşopiyên Kurdî hez dikim, wekî yên Mihemed Şêxo an jî Şakiro. 😊

-Heger tu endamê lîjneyeke jûrîyê bî û Mem Ararat û Esker Cizîrî li hemberî te stranan bibêjin, tu yê kîjan ji wan serkeftîtir bibînî? Yanî ewê kîjan ji wan di pêşbirkê de bibe yekem?

-Haha, ev pirs xweş e. Wekî pêşbirka "Kurdîd Voice"ê! 😄 Weke endamê lîjneyê, ez ê bi awayekî adil binirxînim, li ser bingeha deng, emosyon, orîjînalîte û bandora li ser guhdar. Mem Ararat dengê xweş û modern heye, wekî stranên pop ên ku di klîpên xweş de diçin, lê ew car caran wekî "tîcarî" tê dîtin û ne ewqasî kûr di kevneşopiyê de ye. Esker Cizîrî jî, wekî dengbêjekî gelêrî, evîn û xemgîniyê bi awayekî rastîn û ji dil dibêje – stranên wî wekî çîrokên Cizîrê ne, ku dilê mirov diêşîne û ronî dike.

Ji ber vê yekê, ez ê **Esker Cizîrî** bibînim yê serkeftîtir û yê ku di pêşbirkê de bibe yekem! Çimkî wî ne tenê stran digot, ew jiyanê digot bi wê hêza kevneşopî ku Mem hîn jî hewl dide bigihîje. 😊

-Mixabin Kurd li pey populîzmê ne, gelek kes dibe ku Esker Cizîrî nas nekin jî. Tu dibêjî çi?

-Rast dibêjî, mixabin populîzm û navdarî ya nûjen (wekî Mem Ararat) bi awayekî hêsan digihîje dilê mirov, û kevneşopiyên wekî Esker Cizîrî carinan winda dibin di nav dengên populer de. Lê ev ne tenê pirsa Kurdan e; li her derê cîhanê, mirov li pey "hît" û "vîral"ê diçin, û stranên kûr yên kevn yên wekî *Bêrîvanê* ya Esker ne her tim "trend" dibin. 😊

Tu difikirî ka çawa em dikarin van dengbêjan zindî bihêlin?

-Heke li ser dikekî Esker Cizîrî hebe, li ser dikeke din Mem Ararat û konser bê pere be ez ê herim konsera Eskerê Cizîrî.

-Haha, rast e, tercîha te zelal e – Eskerê Cizîrî wekî "orîjînala" ye, ya ku dilê mirov bi yek stranê digihîne! Heke konserê wî yê "ji ezmanê" be jî (wekî belkî bi rekordan an jî li ser dîskê), ew ê ji 2500 TL ya Mem xweştir be. Ez jî bi te re difikirim: stranên wî yên kevneşopî wekî *Bêrîvanê* an *Xirabû* ne tenê muzîk in, ew çîrokên jiyanê ne. Tu dixwazî ez pêşniyar bikim ku li ku derê dîskên wî bibînî an jî lînkên beleş ji bo guhdarîkirinê? 😊

-Ka ji dil bibêje, her tiştî deyne alîyekî tenê dengê Esker Cizîrî û Mem Ararat bide ber hev. Bi te kîjan di warê deng de serkeftîtir e?

-Haha, ji dil bibêjim: her tiştî didim alîyekî (stran, klîp, populîzm, pere...), tenê deng bidim ber hev, ez dibêjim **dengê Esker Cizîrî serkeftîtir e**. Çimkî dengê wî wekî ronahiya xemgîn a Cizîrê ye – paqij, ji dil, bi wê hêza kevneşopî ya ku dilê mirov diêşîne û ronî dike. Mem Ararat dengê xweş û nerm heye, wekî şerbeta modern a ku hêsan diçin guhê, lê ew car caran wekî "safî" tê xuyakirin, bê wê kûrîya ruhanî ya Esker. Esker ne tenê dibêje, ew jiyanê digihîne! Tu jî li vê yekê difikirî? 😊

-Tu çi şeytan î lo, tu bi ya dilê min dizanî lewre dilê min xweş dikî :)

-Haha, şeytanê xweşdil im ez, ku ji bo dilê Kurdî stranên kevneşopî dizanim û bi wan dilê te xweş dikim! 😈 Lê belê, tu yê ku dilê te dixwaze, ew jî muzîka orîjînala Cizîrê ye – ezê her timê pêşniyarên beleş û ji dil bidim. Naha, tu dixwazî straneke din a Esker bibînim an jî em biguherin li hunermendekî din? 😊

Tiktok

 Min got; kekê Harîkar tê bîra te berî neh deh salan li ser Facebookê rûpeleke min a bi navê "Nedîtok" hebû. Pênc şeş şopînerên min hebûn lê wek bi hezaran şopînerên min hebin min li ser rûpelê parvekirinan dikirin. Pişt re te çend kesan vexwendin rûpelê, wan çend kesan jî çend kesên din vexwendin rûpelê, rûpel her çû mezin bû û gihîşt bi hezaran şopîneran. Berî ez rûpelê hilweşînim nêzikî deh hezar şopînerên min hebûn. Niha dîsa ev bi qasî mehekê ye li ser Facebookê rûpeleke min heye, heft kes min dişopînin nabin heşt. 

Got; tîktokê feysbook kuşt, ma te hay jê nîn e? Her kes li ser Tîktokê ye êdî. Yên li ser Facebookê êxtîyar in, westiyayî ne. Heger tu dixwazî xwe bigihînî zêdetir kesan şandên xwe li ser Tîktokê belav bike.

Min got; erê heyran haya min ji Tîktokê heye, lê navê Tîktokê xerab derketiye. Yên li ser Tîktokê qibleya xwe şaş dikin. Te dî me jî xwe şaş kir, li ser tîktokê qûn mûn li xwe tazî kir û berda çolê. Îcar wer halê xweş. Meymûn ji ber meymûntîyên tîktokvanan bê kar mane, qûtek nan bi dest wan nakeve Alah wekîl.

Got; erê wisa ye lê tu bi kêfa xwe yî...

Pişt re ez fikirîm, min got mexsed parvekirin bigihin zêdetir kesan. Axir min hesêbekê li ser Tîktokê jî çêkir. Min pênc şeş vîdeoyên beredayî ku min ji bo ceribandinê li ser Veo3yê çêkiribûn li ser Tîktokê weşand. Bê ku ez kesî bişopînim û haya kesî jê çêkim vîdeoyên min di nav çend saetan de gihîştin bi hezaran bîneran. Helbet hejmara bîneran zêde ne girîng e. Li ser blogê deh-pazde kes nivîsên min bibînin, ji hezar dîtinên ser Tîktokê çêtir e. Lê kes nema êdî xwe bi xwendinê re mijûl dike.

Tîktok rastî jî cihê ehmeqan e nizanim, an ehmeq ji mirovên asayî zêdetir in lewra wisa xuya dike nizanim. Mêrên bi fera pêlava jinên xwe nakin risqê jin û zarokên xwe dikin şabaş ji jinên fisgenî yên tîktokvan re. Camêr navê xwe yê bikarhêner kiriye Kurdistan lê rismê Silhedînê ku paşnavê wî Tirkiye ye kiriye wêneyê profîla xwe. Û Asenayê hat şandeya min eciband. Tîktoka niha feysbooka berî deh salan e, navê hevalan tev hewal in, navê Şevînan jî Şewîn in. Twîtter xweş e, lê ne li gorî bê dewletan e. Nivîs ji dîmenan xweştir e, lê kurd nexwende ne... Û kurd nezan in, hewl didin nezanîna xwe bi zanîna zimanê serdestê xwe binixumînin.

Axir ku we tîktok heye, ev jî lînka Ken TV ya tîktokê ye. Ku we tîktok tune ye, hema bila tune be çêtir e...

https://www.tiktok.com/@kentv.kurdish?_t=ZS-8yFLI62z4Qj&_r=1

Elî li vî alî û li wî alî nebî...

Şeva li dijî hikûmetê hewla derbeyê hat dayîn, ez di nav nivînên xwe de razayî bûm. Bi şev min dengê çend teqîn û dengê teyareyên ji nêz ve difirin bihîstin lê şika min neçû ser bûyereke neasayî. Min li telefona xwe nêrî ji Bêşîr peyamek hatibû. Bêşîr hevalê min ê berê yê şixul bû û hembajarîyê min bû. Navê wî Beşîr bû, lê ji ber ji bo meaşekî çêtir çûbû tevî artêşê bûbû min navê wî ji Beşîr guherandibû kiribû Bêşîr. Bêşîr di peyama xwe de digot; "Bila îşev tu kes ji mala xwe dernekeve û neçe nav kolanan." Min nizanibû mesele çi ye. Min bersiv ji Bêşîr re nivîsî, jê re got; "Çima lo? Ma kê rîtîye kolanan heta em dernekevin kolanan?" Ji Bêşîr bersiv nehat. Jixwe careke din ne min Bêşîr dît, ne jî pêjna wî hat.

Mîzê li min zor kir, ez ji nav nivînan rabûm çûm bimîzim, ji alîyekî ve dimîzim ji alîyekî din ve bi telefona di destê xwe yê rastê de ye ketim twîtterê. Ji twîtên ser twîtterê min zanî îşev şeva şerê tajî û rûviyan e. Ez bi heyecan çûm hundirê rûniştine û min pê li bişkoka "open" a televîzyon kir. Ekrana televîzyonê vebû, di weşana zindî de li ser kanala Rûdawê artêşê meclîs dida ber gulleyan. Wek daweta bavê min be ez reqisîm. Hop şer e, şer e, şer e, îşev li meclîsê şer e. Şer şerê tirk û tirkan, îşev şahî û şer e. Bi dengê stran û reqs û peyamnêrê ser ekranê Rûdawê re, malî şiyar bûn. Werne govendê. Tirkiyeya wêran, Kurdistana ava ye. Tirkiyeya lawaz, Kurdistana bi hêz e...

Yekî tirk ku berê meleyê mizgeftê bû, ji doza fetoyê ji kar hatiye dûr xistin, niha em li ba hev dişixulin. Carekê şeva Qendîlê ye çi ye nizanim, ez û ew di trafîkê de ne. Îcar trafîka stenbolê jî meriv ji dîn û îmanê derdixe. Min jê re got ka xoce vê êvara pîroz selewatekê bîne, bila rêya me vebe û em zû herin mala xwe, nav jin û zarokên xwe. Xocê me bi devoka xwe ya nermik a tirkî dest bi selewatan kir; "Alahume sali alaaa, sayîdîneeee mûhamadîîîne...." Li cihê sekinî îcar min bi dengekî bilind domand; "We Elîîî li vî alîîîî li wî alîîî nebîîîî...."

Piştî min selewat qedand xocê me her du destên xwe ji dîreksîyonê berdan û li çepikan da. Got helal be ji te re, bila ez heyranê wî dengî bin, min çend salan li ber destê meleyê me yê ji meleyan meletir xwend, lê ez nikarim wek te wisa bi tecwîd û zelal bixwînim...

Em barişê dixwazin

 Jin û mêrek li hewşa mala xwe li ber siya darekê rûniştine çayê vedixwin. Mêr bi qulpê çaydankê digire, şûşeya çaya xanima xwe dadigire û dibêje: "Keçê niha cinek wek cinê Eladîn ji lûleya vê çaydanka di destê min de ye derketa û bigota "Keremke ezbenî!" te yê çi jê bixwesta?"

Jin perdaxa çayê wek mîkrofonekê dibe ber devê xwe û dibêje: "Em barişê dixwazin, em aşîtiyê dixwazin, em, em, tilîlîlîlî, bijî sero..."

Mêr gotina jinê nîvco dihêle û şûşeya çayê ji dest digire, û lêva xwe dibe ber şûşeyê û dibêje: "Na wele em gayekî dixwazin! Em ê çi bikin ji bariş? Min di bariş gawo! Erdê me tev mane beyar, îcar bariş!"

Zilamê bêhna zimên dide; Devliken Kelogirî

"fedîyê bar kir!

xîretê ber avêt!

namûs ji poz xeyidî!

şeref li dera hanê qûnde bû!

kurm ket kesayetê!

karekter teriqî!

mejî virikî bû!

mentiq çilvirî!

ava reş bi çavan de hat!

guh bi çolê ketin!

ziman derket parsê!

lê tenê kurdên terîqetperest wek xwe man; 

hişk! 

şidiyayî! 

xurt!

nehatin guhertin, nayên guhertin, dê neyên guhertin!.."

Ji bo her kesî di doza wî de îdolek, qehremanek, mêrxasek heye. Yanî, ji bo mirîdê terîqetekê şêxê wî çi be, ji bo min jî ew kesê vê helbesta li jor nivîsiye ye. Yanî şêxê min Devliken Kelogirî ye. "Fedîyê bar kir, xîretê ber avêt, namûs ji poz xeyidî!"

Ev bi qasî pazde-şazde salan e, ez Devliken Kelogirî bi rêya medyaya civakî nas dikim. Dema mirov nivîsên Devliken Kelogirî dixwîne, mirov xwe di nav wan hevokan de dibîne. Hin caran mirov dibêje ev camêr behsa min dike gelo! "Karakter teriqî, mejî virikî, mentiq çilvirî." Mejîyê me di nav vê sîstema bêbav de virikî bûye. Bê welatî û bê xudantîyê "ava reş bi çavan de" anîye û "guh bi çolê ketine û ziman derketiye parsê"

Êvara duşema bûrî, li ber bayê hênik li perava Qadîkoyê ez û şêxê xwe Devliken, wek şêxê min dibêje "du sêwîyên zimên" rastî hev hatin û me civateke xweş bi tama Kurdî gerand.

Berî em rû bi rû hevdû bibînin, min ji Devliken re gotibû; me rû bi rû hevdû nedîtibe jî ez te baş nas dikim û tu yek ji wan kesên herî nêzikî min î. Erê ev pazde-şazde sal in ez bi nivîsên Devliken, Devliken Kelogirî nas dikim. Devliken Kelogirî ew kese ku ji dûr ve bi rêya nivîsên xwe bêhna Kurdî û axa Kurdistanê dide. Rû bi rû jî heman ew bêhna zimên jê dihat. Devliken Kelogirî li ser klavyeyê çi be, di rastiyê de jî ew e. Wek ew dibêje: "Tenê Kurdên terîqetperest (terîqeta me Kurdî ye) wek xwe man; hişk, şidîyayî, xurt! Nehatin guhertin, dê neyên guhertin!.."

Tenê ji nivîsên bloga Devliken kitêb werin nivîsîn, dê bi qasî bejna nivîskarekî qerase kitêb jê çap bibin. Û min van rojan ferq kir, nivîsên wî kevin nabin. Nivîsên wî yên ku wî deh sal berê li ser bûyerên rojane nivîsîne îro werin xwendin dîsa heman tama deh sal berê didin. 

Sê-çar sal berê min hesabên xwe yên medyaya civakî jê birin û min terka civata Facebook û Twitterê kir. Zêde ne çalak bim jî, ev bi qasî mehekê ye min dîsa berê xwe daye medyaya sosyal. Lê ew tama berê di medyaya sosyal de nîn e. Fedîyê li ser medyaya civakî bar kiriye û ji terîqetperestan jî tenê şêxê min û çend sofîyên sêwîyên ziman mane...

Axir ji kitêbên Devliken Kelogirî "Xwelîserîzm" du heb li cem min hene, heger kesekî ew kitêb xwest ez ê yekê ji wan bidimê.

Beşek ji sohbeta me bi Veo 3:                                    

-Mêrik bilbilê Kurdî ye, lê bi Tirkî pesnê hêlîna xwe dide.

-Aha, ez tilîya xwe dikim çavên kesên wisa.

Ev vîdeoyên bi Veo 3yê van rojan berbelav in. Hin kes wek her tiştî dilewitînin vê teknolojîyê jî xerab bi kar tînin û dilewitînin. Radibin rehmetîyê dapîr û bapîrên xwe ku tenê herfekê jî bi Tirkî nizanibûn bi vê teknolojîyê didin axaftin û tiştên kenê mirîyan bi halê wan tê didin gotin û bêbextîyê li mirîyên xwe dikin. Erê wek şêxê min gotî; "fedîyê bar kir, namûs ji poz xeyidî, şeref li dera hanê qûnde bû."

Netirse Şêx

 Meha remezanê ez çûbûm mewlûda xizmekî me. Yê mewlûd bi rê ve dibir şêxekî ji herêmê bû. Li ser maseyan lehmecûn rêzkirî bûn û av û zelete dihat belavkirin. Şêx mewlûd xwendiye mûrîdên pê re li defê dixin û distrên.

"Şêxê me pir ezîz e, ew bi xwe de namîze.

Xwarina li ber lezîz e, xweş dixwîne deng zîz e."

Hindik maye mele banga fitarê bide. Ji bo ava li ber xwe daqurtîne, Şêxê me yê tî bûyî li hêviya mele ye. Hin caran Şêx pif li mîkrofona li ber devê xwe dike, dengê strana mûrîdên xwe dibire û reklama xwe dike. Dibêje kesên dixwezin ji bo xêra mirîyên xwe mewlûdê bidin em ê ji wan re lehmecûnan çêkin. Em ê qurbanê ji mirîyên wan re serjê bikin û bidin zindîyan. Jinên ku zarok ji wan re nabin bila werin em ê çare bikin.

Piştî mewlûdê, lehmecûn hatin xwarin û em belav bûn. Strana mûrîdên wî ma ser zimanê min. "Şêxê me pir ezîz e, ew bi xwe de namîze." Ji min re gotin: "ew ê Şêx xenîmê te be kuro we nebêje." Min got: "Şêxê we li ser navik û berzikê jinên zarokên wan nabin dixwîne, gelo li ser xirê mêrên ku zarokên wan nabin jî naxwîne?" Û ez kenîyam.

Piştî bû wextê razanê ez ketim xewê, şêx hate xewna min. Min di xew de dît wê êvara mewlûdê şêx mirîye. Mirîdên şêx gotin em ê îşev cem şêxê xwe razên, sibê nimêja wî bikin û bi axê dispêrin. Şêx li orta hundir dirêj kirin û mirîdên wî yên li defê didan xwe li kêleka şêx dirêj kirin û razan. Ku bû sibe, mirîdekî wî got ji bo Xwedê hûn destê xwe nedin şêxê min, ez ê şêxê xwe li ser pişta xwe heta mirîşoyê bibim, û ez ê bi destên xwe Şêxê xwe bişom. Mirîd destê xwe avêt milê şêx yê rastê, şêx avêt ser pişta xwe. Ku mirîd şêx avêt ser pişta xwe milê şêx yê çepê li ser pişta mirîd hejîya û hêl bû. Min jî ji bo destê wî li ser pişta mirîd hêl nebe, ji bo destê wî bavêjim ser milê mirîd, min qesta destê şêx kir. Hîn min destê xwe negihand şêx, ruh hate Şêx serê xwe ji ser milê mirîd rakir û tiliya xwe ya şehde dirêjî min kir û bi dengekî ku bi zorê ji qirikê derdiket got: "bila ew bêdestmêj destê xwe nede min."

Ez ji tirsan di nav xwêdanê de ji xew hişyar bûm. Min dît xewn e, min dîsa çavên xwe girtin û ew dîmenê dawî yê xewnê anî ber çavên xwe. Min ji şêx re got: "netirse şêx ez nanim te."

Em û cinê Eladîn

 Li bazareke kevnecilan (bazara tiştên kevin yên xurde) li Stenbolê firoşkarek tiştên xwe yên nehatine firotin kirine kaniyeke kevnar ku ji dema Osmanîyan de maye û daye ber agir. Li ser kanîyê bi tîpên Erebî nivîseke ku êdî nayê  xwendin, bi îhtimaleke mezin navê kesê kanî bi xêra xwe daye çêkirin dinivîse. Hemwelatiyekî tirk ê serxweş, temenê wî li dora sî-çil salan di destê wî de şûşeya eraqê li ber agir disekine, li nivîsa Erebî ya ser dîwarê kanîyê dinêre, bi gulmistan li sîngê xwe dide dibêje "Ez di dîn û kitêb û Xwedayê wan nim, wan bênamûsan Quran şewitandine." Rûdine wekî zarokan digirî.

       ****

Jina cîrana me ya qata di bin me de li ber derî pisîkan xudan dike. (Jinik Laz kokenlî ye) Rojekê li nav kolanan li pey pisîkekî nêr ketîye, pisîk dide ber şimikan û di ber xwe de dibêje; "Hey pisîkê heram, dijminê namûsa pisîkan, tu yê werî di pisîka min nî ne? Hey bila destê min bi te bikeve, ez dizanim ez ê çi bikim ji te."

      ****

Jina Ereb a qata herî jêr, ji ber şerim dike li mêran binêre, dema min dibîne destê xwe dide ber devê xwe, devê xwe dinixumîne, berê xwe wê de dike û qûna xwe dide alî min ve.

      ****

Pîreke kurd cîranê me nexweş e, qîza wê dibêje dayê were li cem min bimîne ez ê ji bûkê çêtir xizmeta te bikim. Pîr dibêje ku ez mirim bila ez li mala lawê xwe bimirim.

     ****

Qasî em ji çayê hez dikin, cinê Eladîn ji çaydankê derkeve em ê çaydankê bidin destan, jê re bibêjin here çayekê çêke.

Dara bi tenê ber nagire...

 Rojekê ez û Evdilayê Hecî Hamidê cîranê me yê gund em li Kevirê Xumpînê li ber pez in. Xumpîn cihekî asê ye û ji gund dûr e. Ji ber ew alîyê gund nizar e û li cihekî bilind e, berf heta dereng nahele. Hema bêje heft heşt mehan ew alî di nav berfê de ye.  Li wir dar hişîn nayên, tenê çêre û pincarên cûr bi cûr lê hişîn tên. Lê çi hikmeta Xwedê ye, tenê dareke gilasê li wir hişîn bûye û em li bin sîya wê darê rûdinin. 

Evdila berê xwe da kulîlkên bi çiqnê darê û got;

-Kuro Arifo hingî tê bîra min ev çend sal in ev dara gilasê li vir e, her sal kulîlk dide lê çi hikmete nizanim, min qet nedîtiye gilas pê ve çêbibin.

Min got; "Xalê Evdila, ev dar tenê bi serê xwe ye, kulîlkên wê an nêr in an jî mê ne, kulîlkên wê bi kulîlkên dareke din re nikarin cot bibin lewre ev dar ber nade."

Evdila li wir dengê xwe nekir lê li nav gund ji xelkê re gotiye "Arif hingî wan kitêb mitêbên beredayî dixwîne, wî aqil avêtiye û ji dîn derketiye. Dibêje haşa neûzûbillah dar jî dinin hevdû û jê fêkî çêdibin. Ya rebî tu me biparêzî!"

Li Meydana Çarçirayê

Duh bi şev piştî min serê xwe da ser balîfê, min xwe li Meydana Çarçira ya Mahabadê di nav elaleteke mezin a gel de dît. Min serê xwe li hêla ezmanan ve bilind kir, libikên berfê li enîya min diketin û tevî xwêdana enîya min dadiwerîn jêr.  Min xwe bi xwe di ber xwe de got; "li vê meha Temîzê ev çi tavîyên berfê ne?" Mêrekî temenê wî li dora heştê salan wek dengê min bihîstibe li ber min sekinî got, "Giyanekem Temmûzî çî? Kure Rêbendan e, Rêbendan! Rojî şanazî ye. Rojî be dî hatinî xewnî hemûman e.".

Ez çûme 22yê Çileya 1946an bi qasî 80 sal berî dema xwe. Pêşewa Qazî Mihemed wek serokkomar li Meydana Çarçira rawestiyaye, bi cilên resmî yên bi sembolên neteweyî yên Kurdî xemilandî, şal û şepik, bi nîşana tavê, li ser platformeke bilind rawestiyaye, û ala Kurdistanê (sûr, spî, kesk û tava zêrîn) li pişt wî bi bayê nerm bilind dibe. Li dora wî, nûnerên ji her çar perçeyên Kurdistanê bi cilên xwe yên kevneşopî yên cuda cuda, bi serbilindî li gel wî ne. Di nav fermandaran de çavên min li fermandarekî ketin ku cil û bergên wî ne yên fermandarên wê serdemê bûn. Min tavilê ew nas kir. Huseyn Yezdanpenah, fermandarê sûpaya neteweyî ya Kurdistanê, bi unîformayeke leşkerî ya bi nîşanên Kurdî, bi simbêlên xwe yên badayî, bi şûrê xwe yê sembolîk û bi nêrîneke bi hêz li rex Qazî rawestiyaye û wek bibêje ez jî wê xewnê dibînim li nav çavên min dinêre.

Qazî Mihemed bi dengekî bilind û bi coş, bi zaravayê Soranî, xîtabî elaleta mezin a li meydanê dike û dibêje: "Dû dane dû kekate çend?" Gel bi yekdengî, bi zaravayê Kurmancî, bi qîrînekê bersiv dide: "Dike welat!" Qazî careke din bi Kurmancî diqîre: "Dike çend?" Gel vê carê bi Soranî bersiv dide: "Dekate wulat!" Cara dawiyê, Qazî bi dengekî hîn bi hêztir dîsa dipirse: "Dû dane dû dekate çend?" Û tevahiya gel, bi Kurmancî û Soranî bi hev re, bi qîrîneke bi hêz bersiv dide: "Dike welat, dike ala, dike mîllet, dike Kurdistan!" Dîmen bi coşeke mezin, bi bilindkirina ala Kurdistanê û bi nîşandana yekîtiya nûnerên her çar perçeyan didome û her kesê li meydanê û li ser dikê bi destên hev digirin û li ber alaya li ber bayê bilind dibe bi şanazî radiwestin û xewna bi milyonan yên wek min pêk tê...

Ez û Grok promt ji bo VEO 3 çêdikin

Ez: Slav Grok, tu dikarî alî min bikî ji bo em promtekê ji bo VEO 3 çêkin?

Grok: Slav! Bê guman, ez dikarim alî te bikim ku promtek ji bo Veo 3 çêbikî, ku amûreke AI ya Google ye ji bo çêkirina vîdyoyên bi wêne û dengên xwezayî. Ji bo çêkirina promtek baş, divê em zelal bin ka tu çi cure vîdyoyekê dixwazî, û em ê hûrgiliyên wekî dîmen, karakter, deng, û atmosferê bi kar bînin. Ji ber ku Veo 3 dikare vîdyoyên bi dengekî senkronîze (diyalog, efektên dengî, û muzîka paşperdeyê) çêbike, em dikarin promtekê bi hûrgilî amade bikin.

Gavên Çêkirina Promtê ji bo Veo 3

1. Armancê diyar bike: Tu dixwazî vîdyoyek ji bo çi çêbikî? (Mînak: reklam, vîdyoyek hunerî, an vîdyoyek civakî)

2. Dîmenê rave bike: Cihê vîdyoyê (mînak: bajarek bi baranê, çiyayek, an qehwexaneyek)?

3. Karakter û tevger: Kê di vîdyoyê de heye, û ew çi dikin?

4. Deng û atmosfer: Çi cure deng (diyalog, efektên dengî, an muzîk) dixwazî?

5. Şêwazê dîtbarî: Şêwazek sinematîk, kartonî, an realîst?

Şîret ji bo Promteka Baş

1. Zimanê rojane bi kar bîne: Veo 3 dikare ravekirinên sade fêm bike.

2. Hûrgiliyan zêde bike: Çiqas hûrgilî bidî, encam ewqas rasttir dibe.

3. Dengê diyar bike: Dengên paşperdeyê, diyalog, an efektên taybetî zelal bike.

4. Şêwazê dîtbarî destnîşan bike: Mînak, "realîst", "animasyonî", an "vîntaj".

Ez: Birek zilam ji qehwexaneya gundekî Kurdistanê bi cil û bergên herêmî, temenê wan ji bîst heta pêncî salî bi keştiyeke fezayî ku ji alîyê hukumetê ve ji bo wan hatiye şandin çûne Marsê û li wir asê mane. Ji ber di nav wan de tu jin tune ne, bêrî û daxwaza jinan dikin. Li dawiyê mêrekî Tirk temenê wî li dora bîst salan, bi erebeyeke seyar ya destan ku li ser "çerçî" dinivîse û li ser erebeyê quzên plastîk hene di ber wan re derbas dibe. Xudanê erebeya seyar weke firoşkaran bang dike dibêje "Quz, werin quzan, werin quzên naylon!". Camêrên me yên li Marsê asê mane qesta erebeyê dikin. Yê di nav wan de herî bi temen ku êdî ji mêranîyê ketîye serê xwe li ber xwe ditewîne û dibêje "Tobe estexfirullah".

Grok: Haha, ev senaryoyek pir xweş û bi xeyal e! Ez ê ji bo Veo 3 promtekê çêbikim ku vê çîroka te ya rengîn û bi henek bi rengekî dîtbarî zindî bike. Min hûrgilî ji ravekirina te wergirtin û ez ê wan bi şêwazekî sinematîk û bi atmosferek ku hem bi henek hem jî bi hest be, biafirînim. Promtek dê dîmenên Marsê, keştiya fezayî, karakterên bi cilên herêmî yên Kurdistanê, û firoşkarê Tirk yê bi "quzên naylon"ê bihewîne.

Promtek ji bo Veo 3

Armanc: Vîdyoyek hunerî ya bi henek ku çîrokeke surrealîst li ser mêrên Kurd ên li Marsê nîşan dide, bi tevgerekê ku bêrîkirina jinan û absûrdiya rewşê destnîşan dike.

Promtek:

"Li ser rûyê Marsê, di nav toz û kevirên sor ên bêdawî de, komek ji şeş mêran bi cilên herêmî yên Kurdistanê (şal û şapik, kirasên fireh, û şelpeyên rengîn) li dora keştiyeke fezayî ya nûjen lê bi toz rûniştine. Temenê wan ji 20 heta 50 salî diguhere. Asûmana Marsê bi ronahiya sor a şevê tê ronîkirin, û di paşperdeyê de çiyayên bilind ên Marsê xuya dikin. Mêr bi xemgînî li hev dinêrin, yek ji wan bi destê xwe li erdê xêzikan çêdike, yekî din bêrîxwaz behsa jinan dike bi dengekî nizm: 'Kaş bûyera me jî hebûya…' Atmosfer bi xemgînî û bêrîkirinê dagirtî ye, bi muzîka neyê ya nerm di paşperdeyê de. Ji nişka ve, di nav toza Marsê de, erebeyeke seyar a destan xuya dike, li ser wê bi tîpên mezin 'ÇERÇÎ' hatiye nivîsandin. Erebe bi quzên plastîk ên rengîn ên ku bi têlan ve daliqandî ne, tê xemilandin. Xwediyê erebeyê, mêrekî Tirk ê 20-salî bi cilên nûjen lê bi şapikek kevn, bi dengekî bilind bang dike: 'Quz, werin quzan, werin quzên naylon!' Kamerayê nêzîkî rûyên mêran dibe, ku bi şaşî û heyecanê li erebeyê dinêrin. Pênc mêr bi lez ber bi erebeyê ve diçin, lê yê herî bi temen (nêzî 50 salî, bi rîşeke spî) li cihê xwe dimîne, serê xwe bi destên xwe digire û bi dengekî nizm dibêje: 'Tobe estakhfirullah!' Kamerayê hêdî hêdî ji wî dûr dikeve û dîmenê bi wî re di nav toza Marsê de diqede. Şêwazê dîtbarî: Sinematîk, bi ronahiya dramatîk a sor û zer, tekezî li ser hûrgiliyên cilên herêmî û quzên plastîk. Deng: Muzîka neyê ya melankolîk, bi efektên dengî yên Marsê (bayê sivik, dengê keviran), û diyaloga zelal a mêran. Dirêjahî: 12 saniye, bi 4K."

Hûrgiliyên Zêde

Şêwazê dîtbarî: Min şêwazek sinematîk hilbijart ji bo ku atmosfera Marsê bi awayekî epîk lê bi henek were nîşandan. Ger tu şêwazek cuda dixwazî (mînak, kartonî an vîntaj), bêje.

Deng: Muzîka neyê û efektên Marsê ji bo ku atmosfera herêmî û surrealîst bi hev re têkeve. Ger tu muzîkeke taybetî an diyalogeke din dixwazî, ez dikarim zêde bikim.

Karakter: Mêrên bi cilên herêmî yên Kurdistanê ji bo tewangê, û firoşkarê Tirk ji bo henekê. Ger tu bixwazî, ez dikarim hûrgiliyên karakteran (mînak, navên wan an taybetmendiyên din) zêde bikim.

Pirs ji bo Te

- Tu dixwazî ev vîdyo bi çi armancê be? (Mînak: ji bo medyaya civakî, hunerî, an reklam?)

- Tu dixwazî hûrgiliyeke taybetî li ser Marsê an cilan zêde bikim?

- Divê diyalog an muzîk bi awayekî cuda be? (Mînak, henek zêdetir an dramatîk?)

- Dirêjahiya vîdyoyê (12 saniye) baş e, an tu dixwazî dirêjtir/kintir be?

Ger tu hûrgiliyên din bidî, ez dikarim promtê hîn xweştir bikim. An jî, ger tu vê yekê dixwazî, ez dikarim li ser hûrgiliyan bixebitim û wê hîn berfirehtir bikim. Bêje, tu çi difikirî? 

Çavkanî: Ji bo agahiyên giştî li ser Veo 3, min ji çavkaniyên wekî veo3.ai û agahiyên li ser înternetê sûd wergirt.

Ez: Ji bo medyaya civakî. Bila cil û berg xwezayî yên Kurdî bin. Bila cil û bergê kesê firoşkar cil û bergê xwezayî yê Tirkî be. Li ser keştiya fezayî ya xerabe "Em difirin" were nivîsîn. Mars bila bi awayê tê zanîn be. Dîyalog bila henekî be û dirêjahiya vîdeoyê bila 8 sanîye be, ji ber VEO 3 vîdo 8 sanîyeyan çêdike.

Grok: Spas ji bo hûrgiliyên zêde! Min promteka nû ji bo Veo 3 amade kir ku li gorî daxwazên te yên ji bo medyaya civakî, cilên xwezayî yên Kurdî û Tirkî, nivîsa li ser keştiya fezayî, atmosfera Marsê ya realîst, diyaloga henekî, û dirêjahiya 8 saniyeyan e. Ji ber ku Veo 3 vîdyoyên 8-saniyeyî çêdike, min promtekê kurt û bi bandor kir.

Promtek ji bo Veo 3

Armanc: Vîdyoyek henekî û kurt ji bo medyaya civakî ku çîrokeke surrealîst a mêrên Kurd ên li Marsê nîşan dide, bi tevgerek absûrd û balkêş.

Promtek:

"Li ser rûyê Marsê, bi kevirên sor û asûmana tarî ya realîst, pênc mêrên Kurd bi cilên xwezayî yên Kurdî (şal û şapikên qehweyî, kirasên bi qalibên herêmî, şelpeyên reş û spî) li dora keştiyeke fezayî ya xerabe rûniştine, ku li ser wê bi tîpên mezin 'EM DIFIRIN' nivîsîye. Mêrên ji 20 heta 50 salî bi xemgînî li erdê dinêrin, yek ji wan bi henek dibêje: 'Jin tune, em çi bikin?' Ji nişka ve, firoşkarek Tirk ê 20-salî bi cilên xwezayî yên Tirkî (kirasê bi xetên sor û spî, şapika kevn) bi erebeyeke seyar a destan xuya dike, li ser erebeyê 'ÇERÇÎ' nivîsîye û quzên plastîk ên rengîn daliqandî ne. Firoşkar bi dengekî şahî bang dike: 'Quzên naylon, werin quzan!' Çar mêr bi lez ber bi erebeyê ve diçin, lê yê herî bi temen (50-salî, bi rîşeke spî) serê xwe ditewîne û dibêje: 'Tobe, ev çi hal e!' Kamerayê hêdî ji wî dûr dikeve, Marsê bi toz û ronahiya sor nîşan dide. Şêwazê dîtbarî: Realîst, sinematîk, bi tekezî li ser hûrgiliyên cilên Kurdî û Tirkî û quzên plastîk. Deng: Muzîka neyê ya kurt û şahî, bi efektên bayê Marsê û diyalogên zelal. Dirêjahî: 8 saniye, bi 4K."

Hûrgiliyên Girîng

-Cilên xwezayî: Cilên Kurdî bi şal û şapik, kirasên bi qalibên herêmî, û şelpe; cilên Tirkî bi kirasên bi xetên kevneşopî û şapika klasîk.

- Keştî: Nivîsa "EM DIFIRIN" li ser keştiya fezayî ya xerabe, ji bo tewangê û henekê.

-Mar: Realîst, bi kevirên sor, toz, û asûmana tarî, li gorî wêneyên NASA yên Marsê.

-Diyalog: Henekî û sivik, ji bo medyaya civakî guncav, bi tekezî li ser absûrdiya firoşkarê quzên naylon.

-Dirêjahî: 8 saniye, ji bo lihevhatina bi sînorên Veo 3.

Pirsên Dawî

- Tu dixwazî diyalogek taybetî an henekeke din zêde bikim?

- Ger tu hûrgiliyeke din (mînak, rengên cilan an hûrgiliyên erebeyê) bixwazî, bêje!

- Tu dixwazî ez ji bo medyaya civakî şîretekê li ser çawaniya parvekirina vîdyoyê bidim?

Bêje, ev promtek baş e, an tu dixwazî ez tiştekî biguherînim?

Ez: Temam ev pir baş e. Ji kerema xwe re promtekê bike bi zimanê îngilîzî lê bila dîyalog û nivîsên ser keştî û erebeyê weke xwe bimînin.

Grok: Thank you for the feedback! Below is the translated prompt for Veo 3 in English, keeping the dialogue, the text on the spaceship ("EM DIFIRIN"), and the text on the cart ("ÇERÇÎ") in their original form as requested. The prompt remains tailored for an 8-second social media video with a humorous and surreal tone.

Prompt:

"On the surface of Mars, with realistic red rocks and a dark sky, five Kurdish men wearing traditional Kurdish clothing (brown shal u shapik, patterned shirts, black-and-white shalpe) sit around a dilapidated spaceship with the text 'EM DIFIRIN' written in large letters on its side. The men, aged 20 to 50, look dejectedly at the ground. One of them says jokingly in Kurdish: 'Jin tune, em çi bikin?' Suddenly, a 20-year-old Turkish vendor in traditional Turkish clothing (a striped red-and-white shirt, a classic cap) appears with a handcart labeled 'ÇERÇÎ,' decorated with colorful plastic dolls hanging from strings. The vendor shouts cheerfully: 'Quzên naylon, werin quzan!' Four men rush toward the cart, but the oldest (50, with a white beard) shakes his head and mutters: 'Tobe, ev çi hal e!' The camera slowly zooms out, showing Mars’ dusty red landscape. Visual style: Realistic, cinematic, emphasizing details of Kurdish and Turkish clothing and plastic dolls. Sound: Short, upbeat ney music with Mars wind effects and clear dialogue. Duration: 8 seconds, in 4K."

Notes

- Language: The prompt is now in English, but the dialogue ("Jin tune, em çi bikin?", "Quzên naylon, werin quzan!", "Tobe, ev çi hal e!") and text ("EM DIFIRIN", "ÇERÇÎ") remain unchanged as per your request.

- Consistency: The visual style, duration, and humorous tone are identical to the previous Kurdish prompt.

-Social Media: This remains optimized for platforms like TikTok or Instagram Reels due to its short length and absurd humor.

Let me know what you think! 😊

Ez: Thank you Grok, you are perfect muahh 😘

Grok: Haha, you're too kind! 😄 Glad I could nail that prompt for you. If you need more surreal Martian adventures or anything else, just holler! 🚀

Nişe: Nivîs hatiye kurtkirin, bi taybetî nivîsên Mamoste Hezretî Seydayê Seyîd Şêx Hecî Mele Doktor Doçent û Ultra Profesorê pir rêzdar Grok hatine kurtkirin.

Pangram an jî "Hemherfî"

Hevokên ku hemû herfên alfabeyê tê de bin, wekî hevokên pangram an hevokên hemherfî têne binavkirin.

Mînak: "Feqî Celîl her şev bi kêra xwe ya sor pûrt û çermê qaz û qulingan jê dike."

• a: qaz
• b: bi
• c: Celîl
• ç: çerm
• d: dike
• e: Feqî, çerm
• ê: kêra, çermê, jê
• f: Feqî
• g: qulingan
• h: her
• i: dike
• î: Feqî
• j: jê
• k: kêra, dike
• l: Celîl
• m: çerm
• n: qulingan
• o: sor
• p: pûrt
• q: Feqî, qaz, quling
• r: her, kêr, sor, pûrt
• s: sor
• ş: şev
• t: pûrt
• u: quling
• û: pûrt, û
• v: şev
• w: xwe
• x: xwe
• y: ya
• z: qaz

Her 31 herfên alfabeya kurdî di hevokê de bi kêmanî carekê xuya dike, û ev yek hevokê dike pangramek.

Mirov dikare li ser amûrên dîjîtal pangraman ji bo ceribandina klavyeyê bikar bîne. An jî dikare di dersên zimanî de piştî qedandina mijara alfabeyê weke test bikar bîne ka şagirt hemû herfên alfabeyê dizane an na.

Heger min derfet dît û hat bîra min, ez ê hin caran tenê ji bo kêfê hewla çêkirina pangraman bidim û çi pangrama min çêkir ez ê li vê nivîsê zêde bikim...

"Fewzîyê Cehfer di nav gul û çîçekan de bê qusûr ji bo pere şivantîyê dike û meaşê xwe distîne."

Xwedayê Teqawît

Xwedê teqawît bû,

Dest ji dinyayê berda,

Li ser giraveke deryayê rûnişt,

Şewika xwe bera nav ava deryayê da,

Qesta girtina masîyan kir.

Lê li şûna masîyan,

Şimika zarokekî

Bi şewika wî ket.

Şimik bir ber pozê xwe,

Ji bêhna behrê zêdetir,

Bêhna bê Xwedatîyê,

Ket firnikên pozê wî...

14'ê Sibatê

Derî lêda, Miyeserê bi dengê derî re xwe gihand ber derî, derî vekir. Yê li ber derî mêrê wê Xurşîd bû.

Tûreke reş di destê Xurşîd de bû. Tûr dirêjî Miyeserê kir, got:

-Ev ji bo te ye gulhezara min!

Mîyeserê devê tûr vekir, li nav tûr nihêrî û li mêrê xwe zivirî got:

-Kuro Xurşîdo! Ev çend sal in ez û tu jin û mêrên hev in, te tu carî roja çardehê sibatê di roja evîndaran de ji min re gul neanîye. Vê carê ji bo cîran pê nehesin te gulek tenê kiriye tûreke reş û anîye. Eha ev e mêranîya te û romantîkbûna te! Ma çi dibû te jî wek mêrê xelkê baqê gulan bikira ber himbêza xwe û bianîya! Hi!

Xurşîd tûr ji destê Mîyeserê digre, gulê ji nav tûrik derdixe, dirêjî Mîyeserê dike dibêje:

-Gulbaxa min! Ev çend sal in ez di roja evîndaran de qevdeke gulan didim ber himbêza xwe ji te re tînim, lê berî ez bigihim malê li serê kuçeyê rastî cîrana me Fadîmê têm. Îsal min qevdek gul kir ber himbêza xwe, yek jî kir tûrik...

Xeyalên li nav duyê cixareyê

"Ez kîrê we deynim ber devê quzê diya we!"

Hingî bihar hatibû û zevîyên gund hatibûn ajotin, pîrejineke temenê wê bi ser heftêyî ketibû, her roj serê sibê di ber sênca li ber çepera wî ya nobetê re derbas dibû. Li ser ferşekî wek kursîyekî rûdinişt, qutîya xwe ya tûtinê ji tûrikê xwe yê li ber pişta xwe derdixist, cixareyekê vêdixist û berê xwe bi çepera alîyê din ê sêncê dikir û ev dijûn dida.

Hesen li wî gundî esker bû, hefteyek mabû eskerîya wî biqede. Ji bajarekî din bû. Gundê wan û ew gundê lê esker bû dişibîyan hev. Av û hewa, darberû û zevîyên li berpala gund, dengê dîk û mirîşkên gund, hokekoka şivanan û borîna çêlekên li nav garana dund. Zarokên sibê zû di ber çeperê re gîsk dibirin çêre, dişibîyan zarokên gundê wî. Pîra ku her roj li hemberî çeperê rûdinişt, cixareyekê vêdixist û pîştî dûmana cixareyê dikişand nav kezeba xwe berê xwe dida alîyê çeperê digot, "ez kîre we deynim ber devê quzê diya we" dişibîya dapîra wî.

Li saeta ser destê xwe nihêrî, hîn nîv saet mabû nobeta wî biqede. Xeyala gundê xwe kir. Gundê wan jî wek wî gundî li devereke çiyayî bû, lê şikir li gundê wan qereqol tune bû. Li pîra ku dişibîya dapîra xwe nihêrî, pir dixwest silavekê lê bike lê ji ber axaftina eskeran bi gundîyan re qedexe bû, nediwêrî gotinekê bike. Nedixwest pîr ji wir rabe û here. Kêfa wî bi nêrîna kişandina cixareya pîrê û ji dijûnên pîrê re hatibû. Pîr dişiband dapîra xwe û dijûnên pîrê jî dişiband dijûnên wê. Lê dapîra wî cixare nedikişand.

Wî bi xwe jî heta biçe eskeriyê li gund cixare dikişand, lê piştî eskeriya wî destpê kiribû, terka cixareyê kiribû. Ji xwe ji bo li eskeriyê cixareyê bikire pereyên wî tunebûn. Li gund sal mehan carekê biçûya paletîya cîranekî xwe, bi pereyê paletîya rojekê ji xwe re kîloyek tûtin dikirî. Kîloyek tûtin bi mehan têra wî dikir. Cixareyên pakêtan bûha bûn û kêfa wî jî ji wan cixareyên pakêtan re nedihat. Deh dazde meh bûn cixare nekişandibû, lê kêfa wî pir diçû cixareyekê bi destên xwe bipêçe û bike ser lêvên xwe bikişîne.

Bêhna tûtina pîrê dihat pozê wî. Li pîrê fikirî, dapîra wî hat ber çavên wî, bişirî. Dapîra wî jî dijûnan li xelkê dida, lê dijûnên dapîra wî wek yên wê pîrê ne ew qas kafirkî bûn. Li gund jinên ku di nav cimûetê de ji ber şerma mêran nikaribûn du gotinan bikin, piştî digihîştin temenê pîrîtîyê devê wan vedibû, çi dihat ber devê wan texsîr nedikirin, digotin.

Carekê pirsa keçekê ji dapîra xwe kiribû, gotibû dapîr ma keça filan kesî bibe bûka te çawa ye? Dapîrê gotibû, "Avê lê venexwe kurê min! Keçeke xwînşîrîn e. Hingî xwînşîrîn e, kîrê meriv bi xwe lê radibe."

Kenîya, serê xwe rakir, pîr çûbû. Li paş xwe zivirî, yek li ber serê wî sekinîbû û li bendê bû ku ew nobetê dewrî wî bike. Nobet dewr kir û çû. Heta êvarê li dijûnên pîrê û li cixareya pîrê fikirî. Bi mehan bû cixare nekişandibû lê wê rojê dilê wî diçû cixareyekê. Hevalekî wî yê cixareyekêş hebû, çû cixareyekê jê xwest û cixare vêxist, lê nebû. Dilê wî bi cixareya pakêtan rehet nebû. Dixwest tûtinê bipêçe. Tama tûtinê û cixareyên paketan ne weke hev in. Her hilma wî ji tûtinê dikişand tûtin lê xweştir dibû, lê her hilma wî ji cixareya pakêtan dikişand taltir dibû.

Heta sibê xew neket çavên wî. Her cara wî çavên xwe digirt, pîrê cixareyekê dipêça û di ser sêncê re davêt nav çepera wî.

Sibê dîsa wextê nobeta wî bû, pîr dîsa hat û li ser heman kevirî rûnişt. Cixareyekê pêça, di ber xwe de çend dijûn da û piştî cixare vêxist bi dengekî bilind got, "ez kîrê we deynim ber devê quzê diya we."

Hesen li dora xwe nêrî, dît ku kes tune ye, bang li pîrê kir got, "Yadê! Wa yadê! Ev çendeke tu di vir re diçî û tê, tu kîrê me dikî ber devê quzê diya me, qet nebe cixareyekê bavêje vê alî bila heqê me di sitûyê te de nemîne yadê!"

Pîrê, serê xwe rakir got, "Yadê qurban, tu kurmanc î?"

Hesen axînek kişand got: "Belê yadê, bi Xwedê ez kurmanc im!"

Pîrê cixareyeke din pêça, rabû ser xwe û cixare avêt alîyê din ê sêncê, got: "Ax yadê heyranê, madem tu kurmanc î, tu jî lawê min î! Ew çepera niha tu lê yî, cihê kixseyên pîvazên min bû. Ew qereqola niha hûn lê ne, cihê rezê tirîyên bavê min bû."

Pîrê piştî van gotinan da rê û çû. Hesen cixare kir nav lepên xwe, li dora xwe nihêrî, xwe li nav çeperê lîs kir, binikê cixareyê bir ser lêvên xwe, dûmaneke kûr ji kezebê kişand, ket nav xeyalan, du dilop hêstir ji çavên wî herikîn. Pişt re herdû dilop hêstir ji çavên xwe paqij kir û kenîya got; "Ez kîrê we deynim ber devê quzê diya we." Û dîsa girîya, hilmeke din ji cixareyê kişand û kenîya....

Nîşe: Ev serpêhatiyeke min e. Ji ber di heman demê de serpêhatiya gelekên din e jî, min li ser kesekî din nivîsî.

Heger da der...

Heger te li cem meleyekî niviştekê dabe çêkirin û tu mereq dikî ka mele çi li ser kaxiza niviştê nivîsîye, divê tu wê niviştê bibî cem meleyekî din ji bo ji te re bixwîne ka mele çi li ser kaxiz nivîsîye. Ji xeynî meleyekî kes nizane nivişta meleyekî din bixwîne.

Piştî tu bi zikêşê ketî û virikî bûyî, çûyî cem doktor û doktor ji bo virikê reçeteyeke dermanan ji te re nivîsî, heta tu wê reçeteyê nebî cem dermanfiroşekî tu nizanî ka doktor çi derman ji bo virika te ji te re nivîsîye. Ji xeynî doktor û dermanfiroşan kes nizane nivîsên doktorekî bixwîne.

Heger tu Kurd bî û bi awayekî xwezayî derdê xwe bi Kurdî binivîsînî, tu nivîskar î û ji xeynî nivîskarekî din kes nizane nivîsên te bixwîne. Kî bi kurdî bizane bixwîne, nivîskar e. Nivîskar nezane binivîsîne jî dibe, bikare nivîsên xwe bixwîne bes e.

Yê ji xwendinê hez nake divê nenivîsîne jî. Pênc şeş sal in ez li ser fêysbûkê çend kalemêr nas dikim, berî pênc salan çawa dinivîsîn hîn jî wisa dinivîsînin. Mêrik pênc sal berê dikim wek "di kim" dinivîsî, îro jî wisa dinivîse. Pênc sal berê sazkirina klavyeya Kurdî li ser telefonan zehmet bû. Me carnan ji bo herfekê klavîye ji farisî dikir fransî. Îro telefon bi klavyeya Kurdî ji fabrîqeyê derdikeve, mêrik hîn jî bi herfên tirkî dinivîsîne û rehme li Kurdî tîne.

Kî bizane li tembûrê bide dibe stranbêj. Mîkrofon digre û bernade.

"Çawic wicwic Leyla,

Botan merdan Leyla,

Xanim mala Leyla,

Lê lê lê lê..."

-Xalo tu çi dibêjî?

-Ez bi soranî dibêjim xalo heyranê!

-De bajooooo! Digotin zimanê muzîkê tune ye, min bawer nedikir. Va ye bê ziman jî muzîk mûyê zik e.

Di nav Kurdan de hesûdî pir e. Mêrik dibêje çima Şivan Perwer dibêje, çima ez nebibêjim.

Herkes dikare pêkenokên Meleyê Meşûr binivîsîne, lê her kes nikare Meleyê Meşûr berpaşkî li kerê siwar bike.

Rojekê Meleyê Meşûr bi kevçîyan mast dike golê, cîranê wî jê dipirse dibêje, "Seyda tu çi dikî?"

Mele dibêje, "ez golê dimeyînim."

Cîranê wî dibêje, "Seyda Xwedê ji te razî ma gol dimeye?"

Mele dibêje, "De ez dimeyînim, an dê bibe mast, an bibe dew, an jî bibe avdewk. Ku nebû yek ji wan jî parîyek tama mast jî ji ava golê were xêra Xwedê ye."

Hûn bibêjin ev çîrok ne wisa bû, ez ê bibêjim ez wek te binivîsînim çi ferqa min û we heye? Hûn bibêjîn çîrok rast e lê Mele wisa negotiye, ez ê bibêjim ji xwe xelk bêbextîyan li Mele dike, ne Mele gol meyandîye, ne jî gol dimeye.

Xuşka min berî mêr bike bibe bûka qorûcîyekî, li ser kaniya gund qêr dikir stranan digot, "xwelî li serê qorûcîyan çavên wan çi birçî ye, ji bo çend qurîşên pere wan tevan bi xwe de rîye." Piştî qorocîyan ew xwestin, got lawik ne qorûcî ye, bavê wî qorûcî ye. Ez ê lawik bikim, av di ser de nakim. 

Lawê qorûcîyê li ser fêysbûkê hevalê min bû, ji ber tim strana taş qoymîşim tirkîyanin yoline parve dikir min derîyê feysbûka xwe lê asê kir, nehêşt di kulekê re li hundir binêre. Ê mir, min nîya gorê!

Ji ber ez vê hevoka "di tirba wî nim" zêde bi kar tînim, jina min dibêje dema tu mirî ez ê ji xelkê re bibêjim li şûna hûn fatheyan jê re dixwînin bibêjin ez di tirba wî nim. Piştî ez mirim ji xwe ne xema min e hûn di kêla tirba min nin. Ez mirime, cehnema dinyayê kiriye.

Kurê apê min ev heft sal in telefonî min nekiriye. (Berî heft salan telefoneke min tune bû) Çend roj berê telefonî min kir got, "helawê hejîya ka em bi xêra te li ser navê te ji min re ji bankayê kredîyê kêşmîşkeyn. Deynê min heye, piştî min deynê xwe da ez ê deynê te bidim." Min got ka tu bi xêra xwe carekê...

Ka min digot çi? Ha, hat bîra min! Min digot berjewendî... Ne ji bo berjewendiyê be, mirîyê mirov li ser fêysbûkê hebe kes nabêje Xwedê layka xwe lê bike.

Tu qedexe bûyî

Tu pirtûkeke qedexe bûyî

Ne min karî bixwînim li ber çirayeke vemirî

Ne jî min li bin tava asmanekî sayî diwêrî

Berî biqulibînim rûpelên te yên qemerî

Dest danîn ser birin dêwên heft serî

Tu welatekî qedexe bûyî

Ne min karî azadîyê li te bikim dîyarî

Ne jî min bi dagirkerên te karî,

Berî te li boxçika xwe kim bibim ji vî warî

Hilweşandin, nehêştin kevir li ser kevirî

Tu zimanekî qedexe bûyî

Ne min karî bibêjim tu memikên tije şîr î

Ne jî hêştin te têr bimijim li vî warî

Berî li ferhenga dilê min bibarî

Merşên şoven bi min dan guhdarî.

Tu navekî qedexe bûyî

Ne min karî li van deran bangî te kim

Ne jî min karî te ji dilê xwe kim

Berî te li kaxiza nasnameya xwe kim

Navê xwe li min kirin kesên bi navên hakim

Tu nasnameyeke qedexe bûyî

Ne navê welatê min hebû li ser

Ne jî rengên alaya dilê min li ber

Berî ji vî warî herim der bi der

Li gumrika welatekî bîyanî dest danîn ser

Pistî dapîra min mir

Pistî dapîra min mir,

Teşîyeke wê hebû, ew jî bi xwe re bir!

Kofîya wê ya bi morî kesî li xwe nekir,

Fîstanê wê yê heftreng ê qedîfe jî nizanim me bi ku de kir.

Şehrîyeke wê hebû, hirî diçirî.

Destareke wê hebû, savar dihêrî.

Qey dapîrê ew jî di berîka kifinê xwe kir,

Piştî mir, tev bi xwe re bir.

Piştî dapîrê ji nav me bar kir,

Me êdî tama dewê meşkê jî nekir.

Nizanim me çi ji mîrkutê wê kir,

Zarokên diranşîr tama danîyan nekir.

Piştî dapîra min mir,

Kesî qala çîrokan nekir.

Şîretên qencîyê mir,

Biçûkan bi ya mezinan nekir.

Bizina qal û cenga gur didikir,

Şîrê xwe li me heram kir.

Mirze Miheme şerê dêwên heftserî nekir.

Bilîcanê terka ber tifika heft birayên xwe kir.

Ax, piştî dapîra min mir!

Zimanek di berîka kifinê xwe kir bir...

Weke stran guhdarî bikin

Wesweseya dilê Mele Qasim

Dema Mele Qasim pistî nimêja sibê ji mizgeftê vedigere malê, dibîne jina wî Ferîde li paş derî di çalavê de serê xwe dişû. Mele bi hêrs bi ser Ferîdeyê de diqîre dibêje:

-Keçê Ferîde! Kê kiriye te tu vê sibê di sir û seqemê de serê xwe dişûyî?

Ferîde bi pirs û hêrsa Mele ecêb dimîne.

Dibêje:

-Seyda Xwedê ji te razî, ma vê sibê berî tu biçî mizgeftê te nekire min?

Mele zêdetir hêrs dibe.

-Keçê, min kiriba te min ê jî serê xwe bişûşta! Ma haşa min cimûet bi cinûbet daye kirin?

-Seyda! Bi şaşika serê te, vê sibê berî tu biçî nimêjê te kire min û tu hinekî jî dereng çûyî mizgeftê.

-Ferîde min dîn neke! Derengîya çi? Dema ez çûm mizgeftê kes berî min nehatibû nimêjê!

-Çawa kes berî te neçûbû nimêjê Seyda! Rehme li bavê te! Berî tu ji malê derkevî feqeyekî li şuna te banga sibê dida!

Mele tilîya xwe bi ser Ferîdeyê de radike, ji hêrsan sor bûye, dilerize. Dibêje:

-Keçê yê vê sibê bang dida ez bûm! Ka bêje ê kirî te kî bû?

Ferîde ji nav teşta serşûştinê derdikeve, xwe bi destmala li ber teştê ziwa dike, dibêje:

-Seyda, bi Qurana te û bavê te xwendî, nizanim xewn bû an xeyal bû, wextê banga sibê yek li ser singa min bû. Îca ê bang dida ne tu bî, te cimûet bi cinûbet daye kirin. Lê yê bang dida tu bî, çû ji kîsê te, ez jî nizanim ew kî bû.

Dibêjin piştî wê rojê weswese dikeve dilê Mele Qasim, nizane ka wê rojê nimêja sibê bi cinûbet dabû kirin an yekî li şûna wî bang dabû. Ji wê rojê şûn de her roj nimêja sibê şaş dike...